Khống chế chi phí lãi vay: Tăng thu ngân sách nhưng dài hạn sẽ ra sao?

(09/02 13:21)

Việc khống chế chi phí lãi vay theo lãnh đạo ngành thuế giúp lành mạnh tình hình tài chính của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế. Thế nhưng, phía doanh nghiệp thì nêu quan điểm, việc này có thể giúp tăng thu ngân sách về trước mắt nhưng dài hạn, nguồn thu chưa chắc đã bền vững.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Có đủ thuyết phục?

Loạt văn bản của các doanh nghiệp lớn gửi về Bộ Tài chính những tháng cuối năm 2018 đều đề cập tới một nỗi lo, đó là việc áp dụng Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

Theo nghị định có hiệu lực từ tháng 5/2017, tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần của hoạt động kinh doanh cộng với lãi vay và chi phí khấu hao trong kỳ. Quy định trên đồng nghĩa, phần chi phí lãi vay vượt quá 20% sẽ bị coi là chi phí không hợp lý và bị tính thuế.

Trong văn bản gửi Bộ Tài chính, phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết nếu áp dụng quy định này, EVN và các đơn vị thành viên sẽ phát sinh số thuế thu nhập doanh nghiệp tăng hàng trăm tỷ đồng. Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - LILAMA, Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cũng bày tỏ nỗi lo này.

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng, Nghị định 20 có ưu điểm là giúp quy định Việt Nam sát hơn với thông lệ quốc tế, thể hiện trách nhiệm của Việt Nam trong việc chống xòi mòn cơ sở thuế. 

Tuy nhiên, với mức khống chế 20%, ông cảm thấy thiếu thuyết phục vì theo ông, ở tỷ lệ này, kể cả các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tài chính cũng dễ vượt trần.

Đây cũng là lo lắng được ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nêu lên.

Theo ông, các công ty trong giai đoạn đầu tư mới sẽ gặp nhiều khó khăn khi chi phí lãi vay nhiều lại không được khấu trừ thuế. Điều này có thể khiến doanh nghiệp rụt rè trong vấn đề mở rộng hoạt động đầu tư.

"Trước mắt thì có vẻ thu được nhiều thuế nhưng trung, dài hạn thì nguồn thu có thể giảm vì doanh nghiệp không có động lực làm ăn," ông Nguyễn Trần Nam nói.

Ông Nam cũng cho rằng quy định trên không phù hợp với nguyên tắc tự do kinh doanh đã được ghi nhận trong Luật Doanh nghiệp năm 2014.

Ông dẫn quy định hiện tại với nội dung doanh nghiệp có quyền tự do vay vốn, huy động các nguồn tài chính không trái với quy định pháp luật để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Vì vậy, theo ông, quy định giới hạn chi phí lãi vay của Nghị định 20 chưa phù hợp với nguyên tắc tôn trọng quyền tự do kinh doanh. 

"Nên nới tỷ lệ khống chế lên 30%"

Nói về những ý kiến của doanh nghiệp Việt Nam, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Cao Anh Tuấn đã lên tiếng cho rằng, các nước đưa ra khuyến nghị về khống chế chi phí lãi vay trên từ 10-30% và Việt Nam đã cân nhắc và chọn mức 20%.

Ông cũng đặt ra nghi vấn: vì sao không một doanh nghiệp FDI nào kinh doanh trên Việt Nam kêu về vấn đề này? Nguyên nhân theo ông bởi doanh nghiệp FDI biết rõ đây là cuộc chơi toàn cầu. 

Việc khống chế như hiện tại theo ông Tuấn không chỉ giúp lành mạnh tình hình tài chính của doanh nghiệp mà còn của nền kinh tế. 

Tuy vậy, luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Hội đồng thành viên công ty Luật Basico thì cho rằng, nếu “tổng chi phí lãi vay” trên 20%, thậm chí 50% mà là chi phí thật, hợp lý, hợp lệ thì cũng cần phải được chấp nhận.

Trong khi ấy, theo ông, doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn rất thiếu vốn, không đủ sự tín nhiệm để vay với lãi suất thấp, nên phải vay với lãi suất cao. 

Vị luật sư này cũng chỉ ra, việc ra giới hạn trên với mục đích hạn chế tình trạng chuyển giá, dẫn đến thất thu thuế. Chẳng hạn như công ty mẹ ở nước ngoài cho công ty con ở Việt Nam vay vốn tính lãi suất quá cao, dẫn đến công ty ở Việt Nam bị giảm thu nhập, nên không phải nộp hoặc nộp thuế quá thấp.

Vì vậy, theo ông, không có lý gì áp đặt đối với các công ty Việt Nam cho nhau vay vốn nếu như không nhằm mục đích chuyển giá, trốn, giảm nghĩa vụ nộp thuế.

Góp ý thêm, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực nêu đề xuất nên để mức khống chế là 30% thay vì 20%. Theo ông, nhiều nước như Mỹ, các nước EU hay Hàn Quốc, Ấn Độ đều đều áp dụng mức 30%. Indonesia cũng đang nghiên cứu và dự kiến áp trần ở mức 30%./.

Xuân Dũng

vietnamplus.vn
Tin cùng chuyên mục
Chiều 15/4 (giờ Việt Nam), tại Bucharest, dự Diễn đàn Doanh nghiệp Romania-Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, chính các doanh nghiệp quyết định quy mô hợp tác giữa hai nước.
Đó là một trong những chia sẻ của Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Mai Xuân Thành về cơ chế bảo lãnh thông quan bên lề Hội thảo Bảo lãnh thông quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu do Tổng cục Hải quan tổ chức ngày 5/4/2019. Cổng TTĐT Bộ Tài chính xin giới thiệu nội dung cuộc chia sẻ này.
  Ông Alex Mourmouras, Trưởng đoàn tham khảo Điều IV Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá các chính sách của Chính phủ đang đi đúng hướng để đưa Việt Nam trở thành một nền kinh tế thị trường đúng nghĩa.
Chiều 12/4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc làm việc với lãnh đạo chủ chốt TPHCM về tình hình kinh tế-xã hội và cơ chế đặc thù để xây dựng quy trình thí điểm rút ngắn thời gian thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn.
Thay vì mua bán qua thương lái như hiện nay, nông dân nuôi tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng và cả nước chung đã có thể chào bán sản phẩm của mình thông qua sản giao dịch điện tử tại địa chỉ: https://cnsv.vn.
Trao đổi về một số nội dung liên quan đến Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVFTA),  Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cho rằng cần sớm thúc đẩy tiến trình ký, phê chuẩn vì hiệp định này rất quan trọng, có lợi cho cả Việt Nam, EU cùng các nước thành viên EU.    
Sáng ngày 5/4 tại Hà Nội, Cục Quản lý giám sát kế toán, kiểm toán (QLKTKT) - Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị tập huấn “Thông tư số 132/2018/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, ông Trịnh Đức Vinh, Phó Cục trưởng Cục QLKTKT chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có hơn 300 đại biểu đến từ Cục Thuế, Chi cục thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khu vực miền Bắc.
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam hiện đứng thứ nhất Đông Nam Á, thứ 2 châu Á và thứ 4 thế giới với hơn 170 thị trường xuất khẩu. Năm 2019, ngành thủy sản đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu lên 10 tỷ USD.
Trong quý 1/2019, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước tăng 8,54% so với cùng kỳ 2018; kim ngạch xuất siêu cả nước đạt 536 triệu USD.
Số liệu mới nhất được Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố cho thấy, FDI quý 1 năm 2019 đạt kỷ lục hơn 10 tỷ USD về giá trị vốn đầu tư đăng ký so với cùng kỳ trong vòng 3 năm trở lại đây (quý 1/2016 đạt 4,03 tỷ USD, quý 1/2017 đạt 7,71 tỷ USD và quý 1/2018 đạt 5,8 tỷ USD).
Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).
Trong khoảng 10 năm gần đây, Việt Nam luôn duy trì quy mô chi tiêu công ở mức cao, trong khi nguồn thu ngân sách không đủ để bù đắp.
Tại cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng sáng 25/3, ông John Walker – Chủ tịch, Tổng Giám đốc Công ty Macquarie Capital (Australia) khẳng định đã nghiên cứu rất kỹ và sẽ sớm đầu tư các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn tại Việt Nam.
Sáng 24/3, dự lễ khởi công các dự  án đầu tư tại Khu kinh tế mở Chu Lai, tỉnh Quảng Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt vất đề, “tại sao Chu Lai thành công, điều gì cần rút ra từ câu chuyện này, kể cả những bài học thực tiễn, những tư duy chiến lược cần đúc rút” và khái quát 6 điểm chính rút ra từ trường hợp Chu Lai, Thaco.
“Đầu tư sân bay mà không đầu tư giao thông kết nối là không được. Đề án giao thông kết nối phải được trình Chính phủ cùng lúc với Dự án sân bay Long Thành”.
Công ty Quản lý tài sản phát hành trái phiếu, trái phiếu đặc biệt để thanh toán cho các tổ chức tín dụng bán nợ khi mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng.
Với mức điều chỉnh tăng giá điện thêm 8,36% mà Bộ Công Thương vừa công bố chiều ngày 20/3 thì mỗi khách hàng sử dụng điện ở mức 50kWh sẽ phải trả thêm 7.000 đồng/tháng, sử dụng đến 400 kWh sẽ phải trả 77.200 đồng/tháng.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa có công văn gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2019, kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2018.
Nhiệm vụ trọng tâm năm 2019 của ngành chứng khoán là xây dựng và trình Quốc hội thông qua Luật Chứng khoán (sửa đổi), tạo khung pháp lý để phát triển thị trường hiện đại, an toàn và bền vững.
Hiệp định Tự do Thương mại giữa Việt Nam và EU dự kiến sẽ được phê chuẩn trong thời gian tới, có thể trước thời điểm diễn ra cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu vào cuối tháng 5 năm nay.