Khống chế chi phí lãi vay: Tăng thu ngân sách nhưng dài hạn sẽ ra sao?

(09/02 13:21)

Việc khống chế chi phí lãi vay theo lãnh đạo ngành thuế giúp lành mạnh tình hình tài chính của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế. Thế nhưng, phía doanh nghiệp thì nêu quan điểm, việc này có thể giúp tăng thu ngân sách về trước mắt nhưng dài hạn, nguồn thu chưa chắc đã bền vững.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Có đủ thuyết phục?

Loạt văn bản của các doanh nghiệp lớn gửi về Bộ Tài chính những tháng cuối năm 2018 đều đề cập tới một nỗi lo, đó là việc áp dụng Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

Theo nghị định có hiệu lực từ tháng 5/2017, tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần của hoạt động kinh doanh cộng với lãi vay và chi phí khấu hao trong kỳ. Quy định trên đồng nghĩa, phần chi phí lãi vay vượt quá 20% sẽ bị coi là chi phí không hợp lý và bị tính thuế.

Trong văn bản gửi Bộ Tài chính, phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết nếu áp dụng quy định này, EVN và các đơn vị thành viên sẽ phát sinh số thuế thu nhập doanh nghiệp tăng hàng trăm tỷ đồng. Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - LILAMA, Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cũng bày tỏ nỗi lo này.

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng, Nghị định 20 có ưu điểm là giúp quy định Việt Nam sát hơn với thông lệ quốc tế, thể hiện trách nhiệm của Việt Nam trong việc chống xòi mòn cơ sở thuế. 

Tuy nhiên, với mức khống chế 20%, ông cảm thấy thiếu thuyết phục vì theo ông, ở tỷ lệ này, kể cả các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tài chính cũng dễ vượt trần.

Đây cũng là lo lắng được ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nêu lên.

Theo ông, các công ty trong giai đoạn đầu tư mới sẽ gặp nhiều khó khăn khi chi phí lãi vay nhiều lại không được khấu trừ thuế. Điều này có thể khiến doanh nghiệp rụt rè trong vấn đề mở rộng hoạt động đầu tư.

"Trước mắt thì có vẻ thu được nhiều thuế nhưng trung, dài hạn thì nguồn thu có thể giảm vì doanh nghiệp không có động lực làm ăn," ông Nguyễn Trần Nam nói.

Ông Nam cũng cho rằng quy định trên không phù hợp với nguyên tắc tự do kinh doanh đã được ghi nhận trong Luật Doanh nghiệp năm 2014.

Ông dẫn quy định hiện tại với nội dung doanh nghiệp có quyền tự do vay vốn, huy động các nguồn tài chính không trái với quy định pháp luật để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Vì vậy, theo ông, quy định giới hạn chi phí lãi vay của Nghị định 20 chưa phù hợp với nguyên tắc tôn trọng quyền tự do kinh doanh. 

"Nên nới tỷ lệ khống chế lên 30%"

Nói về những ý kiến của doanh nghiệp Việt Nam, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Cao Anh Tuấn đã lên tiếng cho rằng, các nước đưa ra khuyến nghị về khống chế chi phí lãi vay trên từ 10-30% và Việt Nam đã cân nhắc và chọn mức 20%.

Ông cũng đặt ra nghi vấn: vì sao không một doanh nghiệp FDI nào kinh doanh trên Việt Nam kêu về vấn đề này? Nguyên nhân theo ông bởi doanh nghiệp FDI biết rõ đây là cuộc chơi toàn cầu. 

Việc khống chế như hiện tại theo ông Tuấn không chỉ giúp lành mạnh tình hình tài chính của doanh nghiệp mà còn của nền kinh tế. 

Tuy vậy, luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Hội đồng thành viên công ty Luật Basico thì cho rằng, nếu “tổng chi phí lãi vay” trên 20%, thậm chí 50% mà là chi phí thật, hợp lý, hợp lệ thì cũng cần phải được chấp nhận.

Trong khi ấy, theo ông, doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn rất thiếu vốn, không đủ sự tín nhiệm để vay với lãi suất thấp, nên phải vay với lãi suất cao. 

Vị luật sư này cũng chỉ ra, việc ra giới hạn trên với mục đích hạn chế tình trạng chuyển giá, dẫn đến thất thu thuế. Chẳng hạn như công ty mẹ ở nước ngoài cho công ty con ở Việt Nam vay vốn tính lãi suất quá cao, dẫn đến công ty ở Việt Nam bị giảm thu nhập, nên không phải nộp hoặc nộp thuế quá thấp.

Vì vậy, theo ông, không có lý gì áp đặt đối với các công ty Việt Nam cho nhau vay vốn nếu như không nhằm mục đích chuyển giá, trốn, giảm nghĩa vụ nộp thuế.

Góp ý thêm, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực nêu đề xuất nên để mức khống chế là 30% thay vì 20%. Theo ông, nhiều nước như Mỹ, các nước EU hay Hàn Quốc, Ấn Độ đều đều áp dụng mức 30%. Indonesia cũng đang nghiên cứu và dự kiến áp trần ở mức 30%./.

Xuân Dũng

vietnamplus.vn
Tin cùng chuyên mục
Thủ tướng Chính phủ vừa có  Chỉ thị 19/CT-TTg  về các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Ngày 20/07, tại Xã Cam An Bắc, Huyện Cam Lâm, Tỉnh Khánh Hòa, Công ty Cổ phần Điện mặt trời KN Cam Lâm và Công ty CP Cam Lâm Solar tổ chức Lễ Khánh Thành dự án Nhà máy năng lượng mặt trời KN Cam Lâm và Cam Lâm Việt Nam.
Nhiều ý kiến từ các chuyên gia dự báo mặc dù còn nhiều thách thức từ bên ngoài cũng như những khó khăn nội tại của nền kinh tế, nhưng tăng trưởng kinh tế năm 2019 có thể vượt chỉ tiêu kế hoạch Quốc hội đặt ra.
Tại tọa đàm báo cáo kinh tế vĩ mô quý II/2019 ngày 11-7, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đưa ra dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam cả năm 2019 ở mức 6,96%, trong đó, quý III và IV đều tăng trưởng trên 7%.  Dự báo của VEPR về tăng trưởng kinh tế được cho là cao hơn so với các dự báo khác.
“Các con số về doanh nghiệp phải biết nói, có kiến nghị, đề xuất với Chính phủ, các địa phương để phát triển doanh nghiệp theo tinh thần của các Nghị quyết Trung ương về sắp xếp đổi mới doanh nghiệp nhà nước, phát triển kinh tế tư nhân và sắp tới là Nghị quyết về thu hút FDI”, theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ.
Cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước đang diễn ra chặt chẽ, minh bạch nhưng theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, tiến độ vẫn rất chậm, chỉ đạt 27,5% kế hoạch đặt ra cho cả giai đoạn 2016-2020.
Đây là tinh thần chỉ đạo được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tại phiên họp Chính phủ ngày 4/7.
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng đầu năm 2019 ước đạt gần 19,8 tỷ USD, tăng 2,2% so với cùng kỳ năm 2018.
'Thoạt nhìn 18 tỷ USD có thể nhiều, nhưng room sở hữu cho khối ngoại chủ yếu đang nằm ở nhóm cổ phiếu Vingroup, Vinamilk, Novaland, PVPower và bình quân 748 mã còn lại chưa đến 10 triệu USD/công ty.'
Phó Thủ tướng Hàn Quốc Nam Hong Ki đề nghị cần có con đường mới là con đường về hợp tác phát triển kinh tế để tiếp tục phát triển mối quan hệ giữa hai nước.
Hội thảo “Xã hội không dùng tiền mặt - Chính sách và thực tiễn” ngày 11/6 tại TPHCM đã ghi nhận nhiều đề xuất khá tập trung về việc nhanh chóng hoàn thiện cơ sở dữ liệu dân cư, ra chuẩn chung cho QR code, chuẩn hóa hệ thống công nghệ thông tin, hệ thống dữ liệu của các cơ quan tham gia giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt.
Nợ công trong năm 2018 cơ bản được kiểm soát an toàn, song chưa bền vững khi mới bố trí trả lãi, chưa trả được gốc, nhiều đại dự án thua lỗ. Bộ Tài chính cho biết sẽ tập trung tái cơ cấu các khoản nợ, phát triển thị trường vốn trong nước, kiểm soát chặt chẽ nợ nước ngoài.
Việc mua bán nợ giữa các tổ chức tín dụng với VAMC vẫn diễn ra nhưng chưa có hoạt động mua - bán nợ giữa các tổ chức tín dụng với nhau và nhất là chưa có sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân.
Chỉ có 16% các hãng hàng không trên thế giới có chứng chỉ Chứng nhận an toàn khai thác của IATA (IOSA), trong đó có 3 hãng hàng không Việt Nam là Vietnam Airlines, Vietjet, Jetstar.
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Thụy Điển, chiều 27/5, theo giờ địa phương, tức tối cùng ngày theo giờ Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm Tập đoàn AstraZeneca, một doanh nghiệp chuyên sản xuất các loại dược phẩm hàng đầu của Thụy Điển. 
Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến ngày 20/5/2019, tổng vốn đăng ký cấp mới, tăng thêm và góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 16,74 tỷ USD, tăng 69,1% so với cùng kỳ năm 2018.
Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo Thông tư quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí cung cấp thông tin doanh nghiệp, lệ phí đăng ký doanh nghiệp.
Dù rất nhiều doanh nghiệp mạnh tay giảm giá bán xe ôtô từ mấy chục triệu đến hơn trăm triệu đồng, nhưng kết thúc tháng 4a, tổng doanh số bán xe của toàn thị trường ôtô Việt Nam lại giảm khá mạng.
Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại buổi làm việc với lãnh đạo TPHCM. 
Khi Mỹ tiếp tục tăng thuế từ 10% lên 25% đối với 200 tỷ USD giá trị hàng hoá Trung Quốc xuất vào Mỹ, các chuyên gia kinh tế cho rằng, căng thẳng chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc là cơ hội cho Việt Nam mở cửa đón nhà đầu tư. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức khiến doanh nghiệp và hàng hoá Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với hàng hoá Trung Quốc tràn vào.