Khống chế chi phí lãi vay: Tăng thu ngân sách nhưng dài hạn sẽ ra sao?

(09/02 13:21)

Việc khống chế chi phí lãi vay theo lãnh đạo ngành thuế giúp lành mạnh tình hình tài chính của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế. Thế nhưng, phía doanh nghiệp thì nêu quan điểm, việc này có thể giúp tăng thu ngân sách về trước mắt nhưng dài hạn, nguồn thu chưa chắc đã bền vững.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Có đủ thuyết phục?

Loạt văn bản của các doanh nghiệp lớn gửi về Bộ Tài chính những tháng cuối năm 2018 đều đề cập tới một nỗi lo, đó là việc áp dụng Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

Theo nghị định có hiệu lực từ tháng 5/2017, tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần của hoạt động kinh doanh cộng với lãi vay và chi phí khấu hao trong kỳ. Quy định trên đồng nghĩa, phần chi phí lãi vay vượt quá 20% sẽ bị coi là chi phí không hợp lý và bị tính thuế.

Trong văn bản gửi Bộ Tài chính, phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết nếu áp dụng quy định này, EVN và các đơn vị thành viên sẽ phát sinh số thuế thu nhập doanh nghiệp tăng hàng trăm tỷ đồng. Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - LILAMA, Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cũng bày tỏ nỗi lo này.

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng, Nghị định 20 có ưu điểm là giúp quy định Việt Nam sát hơn với thông lệ quốc tế, thể hiện trách nhiệm của Việt Nam trong việc chống xòi mòn cơ sở thuế. 

Tuy nhiên, với mức khống chế 20%, ông cảm thấy thiếu thuyết phục vì theo ông, ở tỷ lệ này, kể cả các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tài chính cũng dễ vượt trần.

Đây cũng là lo lắng được ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nêu lên.

Theo ông, các công ty trong giai đoạn đầu tư mới sẽ gặp nhiều khó khăn khi chi phí lãi vay nhiều lại không được khấu trừ thuế. Điều này có thể khiến doanh nghiệp rụt rè trong vấn đề mở rộng hoạt động đầu tư.

"Trước mắt thì có vẻ thu được nhiều thuế nhưng trung, dài hạn thì nguồn thu có thể giảm vì doanh nghiệp không có động lực làm ăn," ông Nguyễn Trần Nam nói.

Ông Nam cũng cho rằng quy định trên không phù hợp với nguyên tắc tự do kinh doanh đã được ghi nhận trong Luật Doanh nghiệp năm 2014.

Ông dẫn quy định hiện tại với nội dung doanh nghiệp có quyền tự do vay vốn, huy động các nguồn tài chính không trái với quy định pháp luật để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Vì vậy, theo ông, quy định giới hạn chi phí lãi vay của Nghị định 20 chưa phù hợp với nguyên tắc tôn trọng quyền tự do kinh doanh. 

"Nên nới tỷ lệ khống chế lên 30%"

Nói về những ý kiến của doanh nghiệp Việt Nam, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Cao Anh Tuấn đã lên tiếng cho rằng, các nước đưa ra khuyến nghị về khống chế chi phí lãi vay trên từ 10-30% và Việt Nam đã cân nhắc và chọn mức 20%.

Ông cũng đặt ra nghi vấn: vì sao không một doanh nghiệp FDI nào kinh doanh trên Việt Nam kêu về vấn đề này? Nguyên nhân theo ông bởi doanh nghiệp FDI biết rõ đây là cuộc chơi toàn cầu. 

Việc khống chế như hiện tại theo ông Tuấn không chỉ giúp lành mạnh tình hình tài chính của doanh nghiệp mà còn của nền kinh tế. 

Tuy vậy, luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Hội đồng thành viên công ty Luật Basico thì cho rằng, nếu “tổng chi phí lãi vay” trên 20%, thậm chí 50% mà là chi phí thật, hợp lý, hợp lệ thì cũng cần phải được chấp nhận.

Trong khi ấy, theo ông, doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn rất thiếu vốn, không đủ sự tín nhiệm để vay với lãi suất thấp, nên phải vay với lãi suất cao. 

Vị luật sư này cũng chỉ ra, việc ra giới hạn trên với mục đích hạn chế tình trạng chuyển giá, dẫn đến thất thu thuế. Chẳng hạn như công ty mẹ ở nước ngoài cho công ty con ở Việt Nam vay vốn tính lãi suất quá cao, dẫn đến công ty ở Việt Nam bị giảm thu nhập, nên không phải nộp hoặc nộp thuế quá thấp.

Vì vậy, theo ông, không có lý gì áp đặt đối với các công ty Việt Nam cho nhau vay vốn nếu như không nhằm mục đích chuyển giá, trốn, giảm nghĩa vụ nộp thuế.

Góp ý thêm, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực nêu đề xuất nên để mức khống chế là 30% thay vì 20%. Theo ông, nhiều nước như Mỹ, các nước EU hay Hàn Quốc, Ấn Độ đều đều áp dụng mức 30%. Indonesia cũng đang nghiên cứu và dự kiến áp trần ở mức 30%./.

Xuân Dũng

vietnamplus.vn
Tin cùng chuyên mục
“Kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản, chứng khoán…; tăng cường quản lý rủi ro đối với các dự án BOT, BT giao thông, tín dụng tiêu dùng. Kiểm soát cho vay bằng ngoại tệ và có lộ trình phù hợp giảm dần”, đó là điểm nhấn trong Chỉ thị số 01 vừa được Thống đốc ký ban hành trong điều hành chính sách tiền tệ 2019.
Kiểm toán Nhà nước đã có nhiều nỗ lực, cải tiến phương thức hoạt động, góp phần quan trọng ổn định, minh bạch nền tài chính quốc gia. Nhân dịp Xuân mới Kỷ Hợi 2019, TTXVN đã phỏng vấn Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Tuấn Anh về kế hoạch phát triển ngành Kiểm toán trong thời gian tới. 
Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, các chuyên gia cho rằng bên cạnh việc nâng cao hiệu quả thương mại với các thị trường lân cận, các đối tác đã có Hiệp định thương mại tự do, Việt Nam cần đẩy mạnh việc tiếp cận, khai phá các thị trường mới, xa hơn như khu vực Trung Đông, châu Phi, Mỹ Latinh... nhằm đa dạng hóa thị trường và nâng cao kim ngạch xuất khẩu.  
Nếu tính cả số vốn tăng thêm thì các doanh nghiệp FDI đã đầu tư 1,135 tỷ USD vào Việt Nam trong 20 ngày đầu tháng 1/2019...
Có nền tảng là đà tăng trưởng tích cực của năm 2018, tháng đầu tiên của năm mới 2019, các chỉ số kinh tế vĩ mô cho thấy, nền kinh tế tiếp tục khởi sắc.
Chuyên gia nước ngoài cho rằng cần thực hiện nhiều biện pháp đánh thuế người giàu hơn, ví dụ như áp thuế tài sản.
Cùng với việc tập trung phát triển khu vực kinh tế tư nhân, cải cách mạnh mẽ môi trường kinh doanh, quyết tâm tạo ra những bước tiến rõ nét về thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn trong năm 2019 sẽ mang lại những cơ hội phát triển mới cho thị trường chứng khoán.
Sáng ngày 25/1, đúng theo kế hoạch, Giàn khai thác CTC1-WHP thuộc mỏ Cá Tầm, Lô 09/3-12 đã cho dòng dầu đầu tiên (First oil) với sản lượng ban đầu đạt 1.630 tấn/ngày đêm.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị đại biểu cán bộ công chức, viên chức và tổng kết công tác cơ quan Bộ Tài chính năm 2018, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã chỉ ra những hạn chế cần phải kịp thời khắc phục và nhấn mạnh 5 giải pháp trọng tâm.
Nhiều nghiên cứu cho rằng tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2019 có thể dao động từ 6,7-6,9%, cao hơn chỉ tiêu Quốc hội đã giao (6,6-6,8%). Để đạt kết quả này, Việt Nam cần tận dụng mọi cơ hội từ các FTA, nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh và đặc biệt là tận dụng cơ hội từ cuộc cách mạng công nghệ 4.0.
Bộ Công Thương sắp đưa vào vận hành một Cổng thông tin thương mại điện tử giới thiệu về các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đang tham gia (trong đó có Hiệp định CPTPP) với những công cụ tra cứu về các cam kết và quy định cụ thể trong từng lĩnh vực, ngành hàng.
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam mãi không lớn một phần vì chi phí không chính thức. Thậm chí, Thủ tướng đánh giá: Chi phí không chính thức giết doanh nghiệp.
Tháng cuối cùng của năm cũ đã khép lại trong tâm lý bất ổn của giới đầu tư quốc tế với làn sóng bán tháo cổ phiếu khiến các chỉ số chứng khoán lớn sụt giảm 10%-20% đồng thời kéo giá “vàng đen” rơi về mức thấp kỳ lục trong vòng 16 tháng qua.
Tại buổi họp báo về kết quả kinh doanh năm 2018 của ngành ngân hàng, ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước cho biết, tính đến cuối năm 2018, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã xử lý khoảng 137.594 nghìn giao dịch, với giá trị đạt khoảng hơn 73 triệu tỷ đồng.
Với các quy định cụ thể về chứng từ điện tử, sử dụng chữ ký số, chữ ký điện tử… Nghị định 165/2018/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành sẽ tạo căn cứ pháp lý vững chắc, thuận lợi cho việc mở rộng triển khai giao dịch điện tử tại Việt Nam.
Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, năm 2019, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng tương đương với năm 2018, tức khoảng 14%. Trong đó, tín dụng sẽ vẫn được tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên, đảm bảo kiểm soát rủi ro và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Chúng ta không nên bắt buộc doanh nghiệp phải dành bao nhiêu phần trăm doanh thu để trích lập Quỹ KHCN hay đầu tư cho nghiên cứu KHCN. Thay vào đó, Nhà nước cần kiến tạo chính sách để doanh nghiệp muốn sản xuất phải “đua nhau” đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng KHCN. “Chừng nào còn bắt buộc là chúng ta còn thua”.
Ngày 30/12, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực.
Năm 2018 là năm thành công toàn diện của kinh tế Việt Nam, khi cả 12/12 chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội đều đạt và vượt mục tiêu đề ra. Nhiều kỷ lục mới được thiết lập, không chỉ ghi nhận những thành tựu quan trọng của kinh tế Việt Nam, mà còn góp phần khẳng định những cố gắng, nỗ lực trong chỉ đạo, điều hành chủ động, quyết liệt, đồng bộ, sáng tạo của Chính phủ. Báo điện tử Chính phủ phối hợp với Báo Đầu tư lựa chọn những dấu ấn nổi bật của kinh tế Việt Nam 2018.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định  165/2018/NĐ-CP  về giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính.